PM Modi ના વૈશ્વિક પ્રભાવનો વધુ એક પુરાવો: 19 વિદેશી સંસદોને સંબોધન કરનાર પ્રથમ ભારતીય વડાપ્રધાન

વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી છેલ્લા એક દાયકામાં વૈશ્વિક મંચ પર ભારતના સૌથી સક્રિય નેતાઓમાંના એક તરીકે ઉભરી આવ્યા છે. 2014 થી 2026 દરમિયાન તેમણે વિશ્વના વિવિધ દેશોની કુલ 19 સંસદોને સંબોધિત કરીને એક અનોખો રેકોર્ડ પોતાના નામે નોંધાવ્યો છે. કોઈપણ ભારતીય વડાપ્રધાન દ્વારા વિદેશી સંસદોમાં આપવામાં આવેલા સંબોધનોની આ સૌથી વધુ સંખ્યા હોવાનું માનવામાં આવે છે.

ભાજપે આ સિદ્ધિને ભારતની વધતી આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રતિષ્ઠા, મજબૂત રાજદ્વારી સંબંધો અને વૈશ્વિક સ્તરે વધતા પ્રભાવનું પ્રતિબિંબ ગણાવ્યું છે. પાર્ટીના જણાવ્યા અનુસાર, વિવિધ દેશોની સંસદોમાં મળેલું આમંત્રણ માત્ર વ્યક્તિગત સન્માન નથી, પરંતુ ભારત પ્રત્યે વિશ્વના વિશ્વાસ અને સન્માનને પણ દર્શાવે છે.

અગાઉના વડાપ્રધાનોની સરખામણીએ નોંધપાત્ર વધારો

ભારતના રાજકીય ઇતિહાસ પર નજર કરીએ તો વિદેશી સંસદોને સંબોધન કરવું હંમેશા એક મહત્વપૂર્ણ રાજદ્વારી ઘટના માનવામાં આવી છે. ઉપલબ્ધ આંકડા મુજબ, દેશના પ્રથમ વડાપ્રધાન જવાહરલાલ નહેરુએ તેમના કાર્યકાળ દરમિયાન ત્રણ વિદેશી સંસદોને સંબોધિત કરી હતી.

પૂર્વ વડાપ્રધાન ઇન્દિરા ગાંધીએ ચાર, મનમોહન સિંહે સાત અને રાજીવ ગાંધી તેમજ અટલ બિહારી વાજપેયીએ બે-બે વિદેશી સંસદોને સંબોધન આપ્યું હતું. આ પૃષ્ઠભૂમિમાં જોવામાં આવે તો નરેન્દ્ર મોદીના 19 સંસદીય સંબોધનો ભારતની સક્રિય વિદેશ નીતિ અને વધતી આંતરરાષ્ટ્રીય હાજરીને દર્શાવે છે.

PM Modi વડાપ્રધાન બન્યા બાદથી જ શરૂ થઈ રાજદ્વારી સફર

2014માં વડાપ્રધાન બન્યા બાદ થોડા જ સમયમાં મોદીએ ઓસ્ટ્રેલિયા, ફીજી, નેપાળ અને ભૂટાનની સંસદોને સંબોધિત કરી હતી. આ મુલાકાતો દ્વારા ભારતે પોતાના પાડોશી દેશો તેમજ ઇન્ડો-પેસિફિક ક્ષેત્ર સાથેના સંબંધોને વધુ મજબૂત બનાવવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો.

ત્યારબાદ 2015 દરમિયાન તેમણે મોરેશિયસની રાષ્ટ્રીય સભા, શ્રીલંકાની સંસદ, મોંગોલિયાની સંસદ અને યુનાઇટેડ કિંગડમની સંસદમાં ભાષણ આપ્યા હતા. એ જ વર્ષના અંતમાં તેમણે અફઘાનિસ્તાનની સંસદને પણ સંબોધિત કરી હતી, જે ભારત-અફઘાનિસ્તાન મિત્રતાનું મહત્વપૂર્ણ પ્રતીક માનવામાં આવ્યું હતું.

અમેરિકન કોંગ્રેસમાં ઐતિહાસિક સંબોધન

જૂન 2016માં PM Modi એ પ્રથમ વખત અમેરિકી કોંગ્રેસના સંયુક્ત સત્રને સંબોધિત કર્યું હતું. આ ભાષણને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે વિશેષ મહત્વ મળ્યું હતું. ભારત અને અમેરિકા વચ્ચેના વ્યૂહાત્મક સંબંધોને મજબૂત બનાવવામાં આ પ્રસંગને એક મહત્વપૂર્ણ મીલનો પથ્થર માનવામાં આવે છે.

પછી 2018માં તેમણે યુગાન્ડાની સંસદ અને 2019માં માલદીવની સંસદને સંબોધિત કરી. 2023માં તેમણે બીજી વખત અમેરિકી કોંગ્રેસના સંયુક્ત સત્રમાં ભાષણ આપ્યું હતું. આ દરમિયાન તેમણે ભારતને “લોકશાહીની માતા” તરીકે વર્ણવ્યું હતું અને ચર્ચા, સંવાદ તથા અભિવ્યક્તિની સ્વતંત્રતાના મૂલ્યો પર ભાર મૂક્યો હતો.

આફ્રિકા અને કેરેબિયન દેશો સુધી પહોંચ્યો ભારતનો અવાજ

તાજેતરના વર્ષોમાં ભારતે આફ્રિકા અને કેરેબિયન ક્ષેત્રમાં પણ પોતાની હાજરી વધુ મજબૂત બનાવી છે. 2024માં મોદીએ ગુયાનાની સંસદને સંબોધિત કરી હતી. ત્યારબાદ 2025માં ઘાના, ત્રિનિદાદ અને ટોબેગો તથા નામિબિયાની સંસદોમાં તેમણે ભાષણ આપ્યા હતા.

આ મુલાકાતો દરમિયાન વેપાર, ટેક્નોલોજી, શિક્ષણ, આરોગ્ય અને ઊર્જા જેવા ક્ષેત્રોમાં સહકાર વધારવા પર ખાસ ધ્યાન આપવામાં આવ્યું હતું. ભારતના વિકાસ મોડલ અને વૈશ્વિક ભાગીદારીના દૃષ્ટિકોણને રજૂ કરવાની આ મહત્વપૂર્ણ તક બની હતી.

ઇઝરાયલી સંસદમાં પણ સંબોધન

તાજેતરમાં PM Modi એ ઇઝરાયલની સંસદ નેસેટને સંબોધિત કરી હતી. પોતાના ભાષણ દરમિયાન તેમણે 7 ઓક્ટોબર 2023ના આતંકવાદી હુમલામાં જીવ ગુમાવનારા ઇઝરાયલી નાગરિકો પ્રત્યે સંવેદના વ્યક્ત કરી હતી. તેમણે આતંકવાદ સામે વૈશ્વિક એકતા અને શાંતિપૂર્ણ સહઅસ્તિત્વની જરૂરિયાત પર પણ ભાર મૂક્યો હતો.

આ પ્રસંગે તેમને ઇઝરાયલી સંસદના સર્વોચ્ચ સન્માનથી પણ નવાજવામાં આવ્યા હોવાનું જણાવવામાં આવ્યું છે, જે બંને દેશો વચ્ચેના મજબૂત સંબંધોનું પ્રતિબિંબ માનવામાં આવે છે.

PM Modi 99 વિદેશ પ્રવાસો સાથે વૈશ્વિક કૂટનીતિમાં સક્રિય ભૂમિકા

ફેબ્રુઆરી 2026 સુધીના આંકડા મુજબ, વડાપ્રધાન મોદીએ 79 દેશોની કુલ 99 વિદેશ મુલાકાતો કરી છે. આ પ્રવાસો દરમિયાન તેમણે વિવિધ વૈશ્વિક મંચો પર ભારતનું પ્રતિનિધિત્વ કર્યું છે અને આર્થિક, વ્યૂહાત્મક તેમજ સાંસ્કૃતિક સહયોગને આગળ વધારવાનો પ્રયાસ કર્યો છે.

નિષ્કર્ષ

વિદેશી સંસદોમાં PM Modi દ્વારા આપવામાં આવેલા સંબોધનો માત્ર રાજદ્વારી કાર્યક્રમો નથી, પરંતુ તે ભારતના વધતા વૈશ્વિક પ્રભાવ, મજબૂત આંતરરાષ્ટ્રીય સંબંધો અને વિશ્વ સમુદાયમાં વધતી સ્વીકૃતિનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે. છેલ્લા એક દાયકામાં ભારતે જે રીતે વૈશ્વિક મંચ પર પોતાની ઉપસ્થિતિ મજબૂત બનાવી છે, તેમાં આ સંસદીય સંબોધનો મહત્વપૂર્ણ ભાગ તરીકે જોવામાં આવે છે.